ข้อปฏิบัติที่ดี ในการผลิตอาหารตามมาตรฐาน GMP

มาตรฐาน GMP หรืออีกชื่อ Good Manufacturing Practice คือมาตรฐานการปฏิบัติที่ดีในการผลิตอาหาร เป็นระบบที่จะช่วยรับประกันคุณภาพของอาหารให้ปลอดภัยก่อนถึงมือผู้บริโภค ตั้งแต่กระบวนการผลิตจนไปถึงการบรรจุภัณฑ์ ทุกขั้นตอนจะต้องมีระเบียบ และเป็นไปตามมาตรฐานสากลอย่างเข้มงวดตามหลักการของ GMP จึงครอบคลุมในทุกส่วนของโรงงาน ไม่ว่าจะเป็นที่ตั้งของสถานประกอบการ โครงสร้างอาคาร ระบบการผลิตที่สะอาด ปลอดภัย ไม่มีสิ่งปนเปื้อนปะปนอยู่ในอาหาร

การใช้เครื่องตรวจสอบคุณภาพ (X-RAY และ Metal Detector) ในการตรวจเช็คหาสิ่งตกค้างที่อยู่ในอาหารก็ถือเป็นสิ่งที่สำคัญอย่างยิ่ง เพราะนอกจากขั้นตอนกระบวนการวางแผนการผลิต ควบคุมวัตถุดิบ ผลิตภัณฑ์สำเร็จรูป การจัดเก็บการควบคุมคุณภาพสินค้าแล้ว ในทุกขั้นตอนอาจจะมีสิ่งตกค้างปะปนอยู่ในอาหารการใช้เครื่องตรวจสอบคุณภาพ ในท้ายสายการผลิตจึงเป็นสิ่งจำเป็นก่อนที่สินค้าจะถึงมือผู้บริโภค

GMP ยังเป็นระบบประกันคุณภาพพื้นฐานก่อนที่จะพัฒนาไปสู่ระบบประกันคุณภาพอื่นๆ ต่อไป เช่น HACCP (Hazard Analysis Critical Control Point) และ
ISO 9000 อีกด้วย

การผลิตอาหาร ให้ถูกหลัก GMP

ในการะบวนการผลิตอาหารตามหลักสากล GMP จะต้องมีการกำหนดวิธีการผลิต เครื่องมือ เครื่องใช้ในการผลิต และการเก็บรักษาอาหารจะต้องคำนึง ถึงสิ่งต่างๆ ดังต่อไปนี้

1. สถานที่ตั้งและอาคารผลิต

ตัวอาคารจะต้องปลูกสร้างอยู่ในอาณาบริเวณที่ปลอดภัย สะอาด อากาศถ่ายเท สะดวกต่อการทำความสะอาด ขนาดเหมาะสม มีการออกแบบที่ง่ายแก่การทะนุบำรุงสภาพ และสะดวกต่อการปฏิบัติงาน

2. เครื่องมือเครื่องจักร และอุปกรณ์ที่ใช้ในการผลิต 

เครื่องมือและเครื่องจักรที่ใช้ จะต้องเหมาะสมต่อการปฏิบัติงาน มีการจัดเก็บฆ่าเชื้อทำความสะอาดอุปกรณ์ และแยกเก็บเป็นสัดส่วนอยู่ในสภาพที่เหมาะสมปลอดภัย เพื่อป้องกันการปนเปื้อนจากฝุ่นละออง และสิ่งสิ่งสกปรกเชื้อโรคต่างๆ 

3. การควบคุมกระบวนการผลิต

ในทุกขั้นตอนจะต้องมีการควบคุมตามหลักสุขาภิบาลที่ดี  วัตถุดิบและส่วนผสมในการผลิตอาหาร ต้องมีการคัดเลือกให้อยู่ในสภาพที่สะอาด มีคุณภาพดี เหมาะสำหรับใช้ในการผลิตอาหารสำหรับบริโภค ต้องล้างหรือทำความสะอาดตามความจำเป็นเพื่อขจัดสิ่งสกปรก 

4. การสุขาภิบาล

ห้องน้ำ อ่างล้างมือต่างๆต้องสะอาดและเพียงพอต่อผู้ปฏิบัติงาน มีระบบการระบายน้ำที่ดี สะอาดถูกสุขลักษณะ เช่น น้ำใช้ อ่างล้างมือ ห้องน้ำ ห้องส้วม ระบบกำจัดขยะมูลฝอย ทางระบายน้ำทิ้ง การป้องกันและกำจัดสัตว์กับแมลง

5. การบำรุงรักษาและการทำความสะอาด

ตัวอาคารสถานที่ผลิตต้องทำความสะอาดและรักษาให้อยู่ในสภาพสะอาดถูกสุขลักษณะโดยสม่ำเสมอ ช่วยให้การทำงานเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ และป้องกันการปนเปื้อนของสารอันตรายสู่อาหาร 

6. บุคลากร

ผู้ปฏิบัติงานในบริเวณผลิตต้องไม่เป็นโรคติดต่อหรือโรคน่ารังเกียจตามที่กำหนดโดยกฎกระทรวง หรือมีบาดแผลอันอาจก่อให้เกิดการปนเปื้อนของผลิตภัณฑ์ สวมเสื้อผ้าที่สะอาดและเหมาะสมต่อการปฏิบัติงาน เพื่อป้องกันการปนเปื้อนจากการปฏิบัติงาน

ประโยชน์ของ GMP

• ผู้บริโภคได้รับผลิตภัณฑ์ที่ปลอดภัยมีคุณภาพ
• เป็นแนวทางการผลิต เพื่อประกันว่าผลิตภัณฑ์มีคุณภาพปลอดภัย ตรงตามที่มาตรฐานกำหนด และผลิตภัณฑ์มีความสม่ำเสมอในทุก ๆ ล็อตการผลิต
• ช่วยลดข้อผิดพลาดหรือความเบี่ยงเบนที่จะผลิตไม่ได้มาตรฐาน
• ป้องกันไม่ให้มีข้อบกพร่องที่เกิดขึ้นในกระบวนการผลิตหรือการควบคุมคุณภาพ รวมทั้งขจัดปัญหามิให้เกิดขึ้นซ้ำซ้อน
• ส่งผลต่อคุณภาพอาหารในระยะยาว และช่วยลดต้นทุนการผลิต
• มีความสะดวก และง่ายต่อการติดตามข้อมูล
• มีการควบคุม และรักษามาตรฐานความสะอาด และถูกสุขลักษณะของโรงงาน
• สร้างความสะดวกปลอดภัยต่อผู้ปฏิบัติงานในขณะปฏิบัติงาน
• ช่วยสร้างทัศนคติที่ดี และถูกต้องแก่ผู้ปฏิบัติงาน
• ความคล่องตัวในการดูแล การจัดการ และการประเมินงานในโรงงาน

ในทุกสายการผลิตอาหาร สิ่งที่สำคัญที่สุดคือความปลอดภัยของผู้บริโภค ดังนั้น เครื่องตรวจจับสิ่งแปลกปลอมในอาหาร ไม่ว่าจะเป็นเครื่อง X-Ray และ เครื่อง Metal Detector จึงเป็นสิ่งสำคัญที่สุดเพื่อที่จะทำให้แน่ใจว่าสินค้าทุกชิ้นจะปลอดภัยต่อผู้บริโภค